Turcja – kraj na styku kontynentów

Eksport na turecki rynek warto oprzeć na prostym, powtarzalnym schemacie.

1. Zacznij od kodu taryfy (HS)

Pierwszym krokiem jest prawidłowa klasyfikacja towaru w systemie HS (w praktyce zbieżnym z klasyfikacją unijną). Kod taryfy decyduje o:

• stawce cła (w ramach unii celnej dla wielu produktów przemysłowych może wynosić 0%),
• ewentualnych środkach ochronnych,
• dodatkowych wymaganiach regulacyjnych (certyfikaty, zezwolenia, kontrola graniczna), trade.ec.europa.eu

Na tej podstawie budujesz listę obowiązków regulacyjnych dla swojej kategorii.

2. Wymogi regulacyjne - przykładowe kategorie

Elektronika, maszyny, wyroby przemysłowe

• Produkty z grup objętych dyrektywami nowego podejścia muszą spełniać warunki oznakowania CE – tak jak przy sprzedaży w UE.
• Jeżeli produkt nie jest objęty CE, często wchodzi w grę certyfikat TSE, potwierdzający zgodność z normami tureckimi, Trade.gov

Żywność

• Produkty spożywcze podlegają Turkish Food Codex - zbiorem przepisów zharmonizowanych w dużej mierze z prawem UE, FAS Apps
• Każda jednostkowa sztuka musi mieć etykietę w języku tureckim (nazwę, skład, alergeny, wartości odżywcze, datę minimalnej trwałości, kraj pochodzenia, określone oświadczenia itp.), mtroyal.com.tr

Kosmetyki

• Tureckie regulacje kosmetyczne są w dużym stopniu zharmonizowane z rozporządzeniem (WE) nr 1223/2009, ale Turcja ma własny system notyfikacji zarządzany przez Turkish Medicines and Medical Devices Agency (TİTCK), obelis.net
• Konieczne jest zgłoszenie produktu w krajowym systemie, wyznaczenie odpowiedzialnej osoby w Turcji i przygotowanie karty bezpieczeństwa produktu.

3. Zadbaj o ochronę znaku towarowego

Turcja działa w systemie „first-to-file” – liczy się ten, kto pierwszy zgłosi znak do rejestracji. Ochronę uzyskujesz w Turkish Patent and Trademark Office (TÜRKPATENT), turkpatent.gov.tr

W praktyce:

• zrób to przed rozpoczęciem szerokich działań marketingowych i ujawnieniem pełnej identyfikacji wizualnej tureckim partnerom.
• złóż wniosek o rejestrację słownego i graficznego znaku towarowego,
• upewnij się, że wybrana nazwa nie koliduje z istniejącymi markami (wyszukiwarka TÜRKPATENT), turkpatent.gov.tr

4. Wybierz ścieżkę wejścia

Klasyczny import z dystrybutorem. Standardowy model zakłada:

• sprzedaż z Polski do tureckiego importera/dystrybutora,
• odpowiedzialność dystrybutora za odprawę celną, rejestracje i zgodność z wymogami lokalnymi (TSE, Turkish Food Codex, TİTCK itp.),
• działania sprzedażowe i marketingowe prowadzone przez partnera na miejscu.

Dobrze sprawdza się w branżach: elektronicznej, rozwiązaniach przemysłowych, kosmetykach, żywności i wyrobach medycznych.

E-commerce i marketplace’y

Turcja ma bardzo rozwinięty rynek e-commerce. Kluczowe platformy to m.in. Trendyol, Hepsiburada, N11 czy Amazon.com.tr - productcomplianceinstitute.com

Nawet przy sprzedaży online:

• produkt musi spełniać te same wymogi regulacyjne co przy klasycznym imporcie,
• w większości przypadków potrzebny jest lokalny importer / partner, który formalnie wprowadza produkty do obrotu.

5. Zweryfikuj tureckiego partnera jak operatora procesu

Partner po stronie tureckiej powinien być traktowany jak operator całego łańcucha:

• sprawdź wpis w rejestrach handlowych (Turkish Trade Registry Gazette / MERSIS),
• potwierdź, że posiada odpowiednie licencje (agent celny, operator logistyczny, autoryzowany dystrybutor w danej branży),
• zweryfikuj portfolio obsługiwanych marek i referencje.

W umowie podziel odpowiedzialności:

• kto przygotowuje tłumaczenia etykiet, instrukcji i dokumentacji technicznej,
• kto zleca testy dla TSE, Turkish Food Codex, TİTCK, ÜTS,
• kto ponosi koszty niezgodności (blokada na granicy, konieczność utylizacji, dopłaty cła, kary),
• jakie są parametry serwisu i logistyki (SLA dla dostaw, reklamacji, napraw).

6. Oznakowanie, identyfikowalność i serwis

Dobrym standardem jest:

• nadanie każdej sztuce unikalnego numeru seryjnego,
• zastosowanie kodów kreskowych / GTIN oraz kodów QR, które prowadzą do:
  • karty produktu w języku tureckim,
  • panelu rejestracji gwarancji,
  • strony weryfikacji oryginalności produktu (co zmniejsza ryzyko podróbek),
• powiązanie numeru partii z systemami śledzenia (w szczególności dla wyrobów medycznych i kosmetyków zgłaszanych w ÜTS).

Przewodniki Praktyczne - practiceguides.chambers.com

To ułatwia obsługę zwrotów, reklamacji i akcji serwisowych.

7. Komunikacja „Turkey-first”

Plan komunikacji powinien być oparty na lokalnych kanałach:

• materiały marketingowe i strona produktowa w języku tureckim,
• obecność na lokalnych platformach e-commerce, w social media (Instagram, TikTok, lokalne kanały wideo, LinkedIn dla B2B),
• krótkie, konkretne treści (wideo-demo produktu, case studies z tureckimi klientami),
• lokalne referencje i treści tworzone przez użytkowników, które pomagają budować wiarygodność.

W komunikacji jasno podkreśl:

• czy produkty są już obecne w UE,
• jakie certyfikaty i testy posiadają,
• w jaki sposób działa wsparcie posprzedażowe (serwis, części zamienne, gwarancja).

8. Zacznij od pilotażu

Zamiast od razu wysyłać pełny kontener:

1. Wprowadź pilotażową partię kilku najważniejszych SKU (ang. Stock Keeping Unit – unikalny kod identyfikujący konkretny wariant produktu w systemach sprzedażowych, magazynowych i logistycznych).
2. Na małej skali sprawdź:
   • czy dokumenty i etykiety są akceptowane przez służby graniczne,
   • jak wygląda czas odprawy i logistyki,
   • jaki jest realny poziom reklamacji, re-worku, kosztów serwisu.
3. Po 2-3 miesiącach przygotuj raport z pilotażu: oceń cenę, opakowania, komunikację, model współpracy z dystrybutorem - i dopiero potem zwiększaj wolumen.

Skorzystaj z checklisty minimalnego pakietu dokumentów na start (Turcja)

• mapowanie kodu HS na wymagania: CE / TSE, Turkish Food Codex, kosmetyki (TİTCK), wyroby medyczne (ÜTS),
• kompletna paczka dokumentów zgodności (deklaracja CE, raporty z badań, dokumentacja techniczna, instrukcje po turecku), Trade.gov
• pakiet zgłoszeniowy znaku towarowego do TÜRKPATENT (bezpośrednio lub przez system madrycki), turkpatent.gov.tr
• porównanie wejścia przez klasyczny import z dystrybutorem z modelem sprzedaży przez lokalne platformy e-commerce,
• lista kontrolna do weryfikacji partnera (rejestr handlowy, licencje, referencje branżowe),
• kalkulator ceny liczony „od półki w dół” – z uwzględnieniem cła, VAT, marży dystrybutora, opłat za certyfikację i koszty serwisu,
• matryca jakości i umowa poziomu usług (SLA) dla importu, serwisu, zwrotów i napraw gwarancyjnych,
• specyfikacja oznakowania (kody QR/GTIN, numery seryjne, wymagane elementy etykiety wg Turkish Food Codex i innych przepisów), Amazon Seller Central Türkiye
• plan treści na tureckie kanały komunikacji oraz szablon raportu z pilotażowej partii.